Kaszuby - serwis o ziemi kaszubskiejNoclegi Kaszuby
Kaszuby
Aktualności
Kaszuby
Oferty z Kaszub
Kultura ludowa
Sztuka
Galeria zdjęć
Nieruchomości
Katalog firm
Kuchnia
Linki
Użyteczne adresy
Miejscowości
Wdzydze
Miejsca, które warto zobaczyć
Hotele
Wycieczki
Kredyty hipoteczne
Słownik polsko - kaszubski
Zarabianie Pieniędzy Robert Kiyosaki
Książki
Bitwa napoleońska - Będomin
Mapy
Noclegi
Kalendarz imprez
Ścieżki rowerowe
Szlaki wodne
Kamienne kręgi
Agroturystyka
Kontakt
Jezioro Wdzydze
Zwierzęta
Domki letniskowe
Mapa serwisu
Apartamenty nad morzem
Wakacje
Wczasy urlop

Kultura ludowa


Haft Kaszubski

Były to hafty jednobarwne, wykonane złota i srebrna nicią. Czepce zdobiono motywami roślinnymi: tulipanami owocami granatu, liliami, margerytkami i innymi, które później przeniesiono na wielobarwne hafty kaszubskie. W klasztorach nauczano szycia i haftowania dziewczęta pochodzące z rodzin szlacheckich, mieszczańskich i bogatego chłopstwa, które przenosiły te sztukę zdobienia do swoich środowisk. Po kasacie zakonów przez rząd pruski w XVIII wieku haftu uczyły dziewczęta ostatnie norbertanki w Żukowie. W XIX wieku zanikło hafciarstwo czepców (złotnic ), przechowano jednak samą sztukę haftu. Jedną z ostatnich uczennic sióstr była Marianna Okoniewska, a jej wnuczkami słynne hafciarki żukowskie, Jadwiga i Zofia Ptach. Wielobarwny haft kaszubski, siedmiokolorowy, powstał dopiero na początku naszego stulecia dzięki Izydorowi i Teodorze Gulkowskim, którzy w 1906 roku zorganizowali pierwszy kurs hafciarski we Wdzydzach. Od tego czasu w sztuce ludowej Kaszubów haft zajął pierwszorzędne miejsce i niezwykle się upowszechnił, do czego w naszych czasach przyczyniły się wydane przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie wzorniki haftu. Oprócz indywidualnych hafciarek działają zespoły i kluby, w których wykonuje się hafty o podobnych motywach i podobne kolorystycznie, a przede wszystkim odrębne ośrodki zwane szkołami, które różnią się między sobą kompozycjami, technikami i kolorystyką.

Najstarsza szkoła, wdzydzka, wyróżnia się bogatym wzornictwem skoncentrowanym na środkowych częściach płaszczyzny. Duże i bogate kompozycje są bardzo kolorowe, z przewagą niebieskiego, czerwonego, zielonego, czarnego i żółtego. Uzupełniają je kolory pastelowe. Gulgowska wychowała wiele hafciarek, jej uczennice jeszcze więcek. Bronisława Plińska z Wiela, która założyła w Kościerzynie ośrodek haftu, wyszkoliła w tej sztuce aż 450 dziewcząt. Z wybitnych hafciarek szkoły wdzydzkiej wymienić trzeba Marię Bławat (1899-1987), Leokadię Turzyńską (ur. 1909), Helenę Grulkowską (ur. 1920), Jadwigę Hinc (ur. 1919) i może przede wszystkim najbardziej znaną wdzydzką hafciarkę, Władysławę Szlubach-Wiśniewską, która w 1968 roku założyła ludowy zespół śpiewaczy "Wdzydzanki", uświetniający niemal wszystkie imprezy we Wdzydzach i okolicy. Wszystkie inne szkoły haftu uformowały się pod wpływem Wdzydz, które promieniowały na całe Kaszuby, a po ostatniej wojnie również poza Kaszuby.

Odmienne od wdzydzkich są hafty żukowskie, wyłącznie siedmiokolorowe, z przewagą błękitu, subtelne dostosowane do wielkości płótna. Kolory nie są ostre, często cieniowane, a wzory oszczędne, nawiązujące do haftów klasztornych. Na wyodrębnienie szkoły żukowskiej decydujący wpływ miały jej najwybitniejsze przedstawicielki: Jadwiga (1902-1968) i Zofia (1896-1970) Ptach. Projektantka wzorów była Jadwiga; ona miała wyczucie subtelnych kolorów. Najpiękniejsze hafty żukowskie zdobione są motywem róży, cieniowanej od różu do czerwieni. Do reprezentacyjnych hafciarek żukowskich należą: Jadwiga Cyperska (1914-1985), Maria Nowicka (ur. 1925), Wanda Dzierzgowska (ur. 1938), Bernadeta Reglińska (ur. 1950). Wzornictwo żukowskie przyjęło się prawie w każdym powiecie kartuskim w samych Kartuzach.

Ostatnią szkołą, która uformowała się w okresie międzywojennym, jest szkoła pucka. Nawiązuje ona do haftów klasztornych z Żarnowca. Kolory w tym hafcie poza żółtym i niebieskim, są przygaszone, zieleń przyciemniona, barwie morza, za to niebieski ma wszystkie możliwe odcienie. Mistrzyniami są między innymi Otylia Grabowska (ur. 1912), Helena Śliwińska (1917-1989) oraz Agnieszka Lisakowska i Mariam Selin z Jastarni. Do haftu puckiego wprowadzono nowe motywy związane z morzem, a więc mikołajek nadmorski, fale i sieci.

Po wojnie powstała szkoła wejherowska, której twórczynią była Franciszka Majkowska (1882-1967), siostra wybitnego działacza kaszubskiego Aleksandra Majkowskiego, która zamieszkała w Wejherowie i z inicjatywy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w 1957 roku zorganizowała kurs haftu kaszubskiego. Miała ona duże doświadczenie, albowiem w 1914 roku prowadziła kurs haft w Sopocie, w zasadzie powielają haft wdzydzki. W Wejherowie zindywidualizowała swój haft, wprowadziła do niego takie motywy, jak chryzantema, dalia, aster, bez i groszek. Jest to haft bardzo kolorowy, wyrazisty o dużych kompozycjach centralnych. Ten haft przeniesiony został do słowińskich Kluk, gdzie powstał mały ośrodek hafciarski. Poza czołowymi szkołami istnieją liczne ośrodki haftu w różnych miejscowościach, powstałe w latach sześćdziesiątych i późniejszych, do których należy ośrodek w Tucholi. Kolorystyka jest podobna do szkoły żukowskiej, ale kompozycyjnie wyróżnia się znacznie bogatsza ornamentyką. Również w Bytowie i okolicy rozwija się haft kaszubski, przewaznie indywidualnie. Zawiera on wiele odmiennych kompozycji, chociaż wpływ haftu wdzydzkiego jest oczywisty.

źródło www.infokoscierzyna.pl

powrót

Kaszuby - News

2013-08-11

Drewniany domek letniskowy na Kaszubach do wynajęcia. Zapraszamy od 17 do 24 sierpnia

Zapraszmy do drewnianego domku letniskowego w Olpuch Wdzydze na Kaszubach na spokojny wypoczynek pośród lasów, pól i jezior. Ostatni wolny tydzień 17-24 sierpień 2013

więcej


Bookmark and Share


Noclegi Kaszuby

Sonda

Stolica Kaszub
Jakie miasto jest stolicą Kaszub?

Kościerzyna
Kartuzy
Łeba
Puck
zobacz wyniki

Kaszuby



Mapy | Aktualności | Kaszuby | Oferty z Kaszub | Noclegi | Kultura ludowa | Kalendarz imprez | Sztuka | Galeria zdjęć | Ścieżki rowerowe | Szlaki wodne | Kamienne kręgi | Agroturystyka | Nieruchomości | Kontakt | Katalog firm | Kuchnia | Jezioro Wdzydze | Zwierzęta | Linki | Użyteczne adresy | Miejscowości | Wdzydze | Miejsca, które warto zobaczyć | Domki letniskowe | Mapa serwisu | Hotele | Wycieczki | Kredyty hipoteczne | Słownik polsko - kaszubski | Zarabianie Pieniędzy Robert Kiyosaki | Książki | Apartamenty nad morzem | Bitwa napoleońska - Będomin | Wakacje | Wczasy urlop |

Powered by Agencja VSP
Sitemap Generator

katalog ABIX | katalog | Uslugi ksiegowe | Meble chińskie | Pompy ciepła